Sunday Tales; Redmond O’ Hanlon bij Paagman

uit het koffertje van Redmond O' Hanlon

Het is zondagmiddag 12.45uur en het is bij Paagman aan de Fred razend druk. Waarom?

drukte bij PaagmanOmdat Paagman is uitgeroepen tot de beste boekhandel van het jaar 2011? Hoewel dit natuurlijk geweldig is en wij blij zijn met deze innovatieve boekhandel in Den Haag, is de aanleiding toch een andere, namelijk Redmond O’ Hanlon die wordt geinterviewd door Alexander Reeuwijk.

Alexander maakte een reis door de geschiedenis van de evolutie samen met Redmond O’ Hanlon en schreef het boek Darwin, Wallace en de anderen Evolutie volgens Redmond ‘O Hanlon.

Redmond is een fantastisch verteller. Dat weten de mensen die niet naar boer zoekt vrouw kijken, maar op zondagavond kijken naar O’ Hanlons helden.  Ook vanavond is er weer zo’n prachtige aflevering. En als er genoeg mensen naar de serie kijken, komen er meer. O’ Hanlon beklaagt zich erover dat hij moet concurreren met “boerenvrouwen”. Hij zegt overigens dat hij zelf ook daar naar zou kijken.

Voor hem was zijn reis met de Beagle het mooist: “acht maanden met die prachtige clipper over de wereld zwerven in de voetsporen van Darwin. Iedere dag bedankte ik de Nederlandse belastingbetaler dat ze dit mogelijk maakten.”

Bij het reizen, ook voor het programma O’ Hanlons Helden verbaast het hem dat hij overal met open armen ontvangen wordt en de meest bijzondere collecties te zien krijgt. Instituten over de hele wereld laten graag hun ‘schatten’ zien. Hij raadt ons aan om naar het Natural History Museum in St. Petersburg te gaan, omdat je daar nog echt een beeld krijgt van hoe die 19e eeuwse musea eruit zagen. Niet zoals het Museum in London met allerlei nieuwe technologische hoogstandjes, maar gewoon kasten met specimina achter glas of in lades.

Redmond O' Hanlon bij Paagman

Ook Redmond heeft zijn ‘schatten’ bij zich in zijn knapzakken. Daar komt – naast enkele boxershorts – het “Stories of Gorilla Country” uit van Paul Belloni Du Chaillu, geschreven en van tekeningen voorzien in 1867. Du Chaillu is een van Redmonds helden, die hij volgde in de afleveringen 2 en 3. Hij was een onderzoeker die gesteund door de  Philadelphia Academy of Natural Sciences onderzoek deed in Gabon o.a. naar Gorilla’s. Zijn collectie van planten en dieren is nog steeds te zien in het Natural History Museum in Philadelphia.

Redmond laat de gorillaplaat zien

Het is nog maar net zondagmiddag en we worden getrakteerd op een plaatje van een gorilla met een grote penis. Belangrijk voor de seksuele selectie van gorilla’s, volgens Redmond. Hij is een aimabel man die plastisch kan vertellen.

Alexander vraagt Redmond hoe hij zo bezeten geraakt is van de evolutietheorie. We zien even een andere Redmond, die toch enigszins geroerd vertelt hoe hij als jongen van 13-14 jaar met een zaklamp onder zijn deken Darwin’s boek “The origine of species” las. Zijn ouders waren streng Christelijk en beschreven de wereld vanuit een andere optiek. Hij geeft als voorbeeld dat zijn vader zei dat de mooie ronde plekken op de vleugels van een vlinder door God geschapen waren, vanwege de schoonheid voor ons oog. Maar de verklaring dat de vlinder zijn vleugels opende als er een spreeuw voorbij kwam, om te voorkomen dat hij werd opgegeten, vond Redmond op jonge leeftijd toch plausibeler.

Je voelt de triestheid als hij vertelt dat zijn vader en moeder zijn hele bibliotheek en memorabilia van Darwin verbrandden toen hij in Oxford studeerde. Darwin werd door zijn ouders uitgeroeid, maar het enige dat ze bereikten is dat Redmond nog nieuwsgieriger werd en brak met zijn ouders.

Op de vraag van Alexander naar het verschil tussen Darwin en Wallace, vertelt Redmond dat Darwin tot de rijke bovenlaag behoorde en Wallace tot de werkende klasse, een verschil dat in het Engeland van toen veel groter was dan tegenwoordig. Hun overeenkomst was dat ze beide van jongs af aan al verzamelaars waren van torretjes en beestjes, dat ze beide reisden naar geisoleerde plekken op de wereld. Wallace had echter de pech dat hij zijn hele collectie verloor tijdens een scheepsramp en dat hij daarna van voor af aan moest beginnen. Hij was heel productief, schreef meer dan 700 wetenschappelijke artikelen, vooral over Indonesie en het eiland Ternate. Hij stuurde al zijn artikelen direct naar een tijdschrift, behalve dat ene, dat hem wereldberoemd had kunnen maken.

Hij was namelijk degene die zich tussen twee koortsaanvallen door realiseert, ‘dat in iedere generatie de sterkste overleeft, dat de zwakkere exemplaren onvermijdelijk uitsterven en dat de superieure exemplaren blijven bestaan.’ Als de koorts geweken is zet hij zijn ideeën op papier en verstuurt ze per brief naar collega Charles Darwin die al 20 jaar lang onderzoek doet naar ‘de oorsprong der soorten’, maar die er in al die jaren niet in is geslaagd om een allesomvattende theorie te formuleren. Charles Darwin legt de ideeen voor aan de wetenschappers Huxley en Lyell en deze stellen voor dat Darwin en Wallace gezamenlijk hun ideeen publiceren.

Waarin ze verschilden, was vooral in hun opvatting over seksuele selectie. Wallace wilde daar niet aan. Alexander vertelt dat hij in het archief van Frederik van Eeden een brief van Wallace heeft gevonden, waarin deze zijn afschuw uitspreekt over de seksuele emoties in het boek “De koele meren des doods”. Blijkbaar kon Wallace in dat opzicht de knop niet omzetten.

Redmond en Alexander vertellen nog over de natuurlijke selectie in de stad aan de hand van een tocht door Amsterdam met vogelkenner Kester Freriks en stadsbioloog Remco Daalder. Die wijzen onder andere op de meerkoeten, die 20 jaar geleden nog allemaal voor de overwintering naar het Waterland ten noorden van Amsterdam trokken. Nu blijven veel meerkoeten in de grachten overwinteren. Ze zijn verzekerd van een vaste plek en van voldoende voedsel. Een verschil tussen de stadse en Waterlandse meerkoet wordt beschreven in het boek.

Redmond oogst veel applaus. Het was zeker geen straf om op deze zondagmiddag te gaan luisteren naar zijn verhalen. We hadden meer gewild. En veel mensen vonden het geen probleem om meer dan een uur in de rij te staan om even met hem te praten en een handtekening te vragen, ook ik. We spraken even over de Galapagos, waar ik 15 maanden was en hij een week. Maar hij was met de Beagle, ik ook overigens, maar geen 8 maanden.

handtekening van Redmond O' Hanlon bij mijn geliefde Darwinvinken

Dank aan Paagman om dit te organiseren. Misschien moet de winkel voor dit soort bijeenkomsten wel worden uitgebreid. Het was een volle bak vandaag.

Over jacinthacastora

creative and inspiring social scientist, writer, teacher and photographer caring about nature, people and environment.
Dit bericht werd geplaatst in Actueel, Natuur en getagged met , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Sunday Tales; Redmond O’ Hanlon bij Paagman

  1. Pingback: Sunday Tales; Redmond O’ Hanlon bij Paagman - Den Haag Direct

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s